InfoKit
Waaʼee InfoKit
Maal banaa jira, maal dhiheessa, yeroo dhumaa yoom mirkaneeffame.
InfoKit gaaffii tokko deebisa: har’a magaalaa kana keessa maal fi eessa argachuu nan danda’a. Namoota gargaarsa qabatamaa barbaadaniif barreeffame — nyaata, shawarii, doktora, gorsa seeraa, barnoota Afaan Faransaay, iddoo bilbila itti guuttatan — odeeffannoon tokkoon tokkoon isaa sirrii fi haaraa ta’ee hafuuf yeroo yeroon irra deebi’amee mirkaneeffama. Kun akkasumas iddoo dhaabbileen gargaarsa kana dhiheessan waliin maxxansanii hojii isaanii walsimsiisanii itti hojjetan.
Maal barbaaduu dandeessa
Kutaa shan, tokkoon tokkoon isaanii gaaffii tokkoof. Homaa tarree keessa hin dhokatu: fuulli kamiyyuu eessa, yoom, fi maal dhihaatu deebisa.
- Jalqaba — maal banaa jira, itti aansuun maal jira, fi sagantaa
- Amma — iddoon kamiyyuu haala saʼaatii kana keessa jiru wajjin
- Kaartaa — waan naannoo kee jiru
- Qajeelfama — adeemsa tokko, tarkaanfii tarkaanfiin
- Barreeffamoota — beeksisawwanii fi waan jijjiirame
Eenyu barreessa
Asii wanti tilmaamame yookaan weebii irraa walitti qabame hin jiru. Waldaaleen, wiirtuuwwan simannaa guyyaa, fi tajaajilawwan uummataa odeeffannoo isaanii ofii isaanii maxxansu, odeeffannoon kamiyyuu maqaa dhaabbata isa maxxanse of biratti qabata — eenyu sitti himaa jiru akka yeroo hunda beektuuf.
- Maqaan dhaabbatichaa odeeffannoo kamiyyuu irratti barreeffameera
- Dhaabbanni kamiyyuu odeeffannoon isaa osoo hin mul’atin qoratama
Haaraʼummaa odeeffannoo
Odeeffannoon kamiyyuu guyyaa dhumaa itti mirkaneeffame of biratti qabata, agarsiisas. Guyyaan sun yeroo dulloomu, appichi akka waan mirkanaa’eetti hin dhiheessu, saʼaatii ji’a darbeen si hin dhiisu, akka mirkaneeffattus si gaafata.
- Guyyaa mirkaneeffannaa dhumaa, odeeffannoo isaa irratti
- Guyyaan sun yeroo dulloomu akeekkachiisa
Jechoota afran
Guutummaa appii keessatti jechoota afran walfakkaatan, tokkoon tokkoon isaanii halluu isaa cinaatti bifa mataa isaa qaba, halluu arguu malees dubbifamuu danda’aniif.
- Amma banaa
- Saʼaatii kana keessa banaa jira.
- Cufaa
- Saʼaatii kana keessa cufaa jira; yeroon banaa itti aanu cinaa isaa barreeffameera.
- Kan hin mirkanoofne
- Hin mirkanoofne, yookaan mirkaneeffannaan isaa dulloomeera. Utuu hin deemin gaafadhu.
- Haqame
- Beeksifamee ture, hin raawwatamu.
Afaanota kudha tokko
Afaan bilbila kee isaan kudha tokko kana keessaa tokko yoo taʼe, appichi afaan sanaan banama, yeroo kamiyyuus fuula kamiyyuu gubbaa irraa jijjiiruu dandeessa. Arabiffi, Faarsiin, Daarii, Pashtoo fi Kurdiin mirga irraa bitaatti dubbifamu, appichi guutummaatti isaan wajjin gara galee.
Wanti gonkumaa hin gaafatamne
Galmeen hin jiru, lakkoofsi bilbilaa hin jiru, beeksisni hin jiru, hordoffiin hin jiru. Afaan fi bifa filattu bilbila kana irratti hafa, wanti dubbistus hin kuufamu.
Kutaawwan akkamitti addaan qoodamanii turan
Odeeffannoon maxxanfame fi hojii dhaabbileen ofii isaanii kutaa lama adda addaa ti, isaan keessaa inni jalqabaa qofti banaa dha. Kutaan uummataa sochiiwwan, iddoowwan, sa’aatii hojii, taateewwan, barreeffamoota, qajeelfamoota fi ibsa dhaabbilee qabata. Waa’ee namoota dhaabbilee sana keessa hojjetan homaa hin qabu — galmee miseensaa hin jiru, imeelii hin jiru, herrega hin jiru, tarree garee hin jiru, yeroo argamuu hin jiru, qajeelfama keessoo hin jiru, wixinee hin jiru, sanada mallatteeffame hin jiru. Jijjiirama hundi barreessaa fi guyyaa isaa qabata, akka dogoggorri argamee sirraa’uuf, InfoKit immoo gargaarsa namni kamiyyuu argate galmee tokko illee hin qabatu.
- Dubbisuun maqaa hin gaafatu: herrega hin jiru, lakkoofsa bilbilaa hin jiru, beeksisa hin jiru, hordoffii hin jiru
- Waa’ee miseensaa homaa ifatti hin ba’u — maqaa tarree keessa, imeelii, herrega
- Dhaabbanni tokkoon tokkoon isaa iddoo ofii keessatti hojjeta, wanti barreeffamaas hanga maxxanfamutti achi tura
- Walga’iin dhaabbilee gidduu dhuunfaa dha, yoo dhaabbanni keessummeessu labsuu filate malee
- Iddoon dhoksaadhaan turuu qabu yoo jiraate, naannoon qofti agarsiifama, yookaan dursaa qunnamuun si gaafatama
- Miseensonni geessituu al tokko hojjettuun yookaan jecha darbii fi koodii bilbila isaaniitti ergamuun seenu, taa’umsis haqamuu danda’a
Duraan Calais, itti aansuun magaalaawwan biraa
InfoKit magaalaa kamiifuu waltajjii dha, Calais isa jalqabaa ti. Appii keessatti wanti iddoo tokkoof qofa taʼe hin jiru: magaalaan haaraan waldaalee ofii, iddoowwan ofii, fi afaanota kudha tokko walfakkaatan wajjin dhufti.
Dhaabbileefis ni ta’a
InfoKit namoota gargaarsa barbaadaniif qofa miti. Waldaalee, giddugalawwan simannaa guyyaa fi tajaajilawwan uummataa magaalaa sanaafis meeshaa hojii ti: iddoo tokko maxxansuuf, marii kudhan bakka bu’ee, akkasumas sagantaa waloo tokko — akka raabsii, walga’ii yookaan cufaan booda utuu hin ta’in duraan dursee beekamuuf.
- Odeeffannoo tokko, itti gaafatamaa tokko: nama tajaajila sana geggeessu isa jijjiira
- Sagantaa dhaabbilee gidduutti hiramu, akka karoorri wal hin dhoowwatu
- Sirreeffamni al tokko godhama, marsariitii, aappii fi afaanota kudha tokko waliin ga’a
- Dhaabbanni tokkoon tokkoon isaa seenaa ofii qabata: maal jijjiirame, yoom, eenyuun
Yoo tajaajila geggeessaa jirta taʼe
Maxxansuun weebii irratti raawwatama, appii kana keessa miti: odeeffannoon achi barreeffama, ilaalama, guyyaas kennamaaf, achis waldaan tokko seenaa ofii isaa fi eenyu maal jijjiire arga. Appiin kun waan maxxanfame qofa dubbisa.
- Miseensonni qabduu fuula gubbaa irraa seenu
- Asitti dubbisuu, weebii irratti gulaaluu